Blog 1: Anders kijken – Guido Wallagh

Straten, pleinen, parken. De openbare ruimte bepaalt in belangrijke mate de identiteit van de stad en is vaak een stukje van ons leven, van onszelf en onze geschiedenis geworden. Of het nu de straat is waarin we zijn opgegroeid, het pleintje waar jongeren even onder elkaar zijn of de plekken waar we samen komen om zien en gezien te worden, te herdenken of te vieren.

Herwaardering openbare ruimte
Niet alleen individueel, maar ook als samenleving hechten we daar waarde aan. En daarom is de afgelopen decennia veel aandacht uitgegaan naar de openbare ruimte. Een belangrijke aanzet voor de herwaardering van de openbare ruimte is in 1988 geleverd. Toen introduceerde het Rijk in de Vierde Nota over de Ruimtelijke Ordening het begrip ‘dagelijkse leefomgeving’. Gesteld werd dat de openbare ruimte niet langer beschouwd zou moeten worden als overgebleven ruimte tussen gebouwen, maar vooral als een culturele opgave. Met openbare ruimte zouden we de aantrekkelijkheid van steden, ja zelfs hele regio’s kunnen versterken. Parijs en Barcelona gingen hierin voorop. Maar Nederland kreeg snel de smaak te pakken.

Met name in de jaren ’90 en ’00 heeft de openbare ruimte in Nederland een ware metamorfose ondergaan. Binnensteden, woonwijken, rivieroevers, landschappen en de kust: vrijwel elke openbare ruimte is onderwerp van maatschappelijk debat, ontwerp en herinrichting geweest.

Maar hoe staat het debat over de openbare ruimte er momenteel voor? Kijken we naar Amsterdam, dan zien we iets opmerkelijks in het debat sluipen. Namelijk een debat dat steeds meer in het teken komt te staan van ‘te’. Te druk als het gaat over de openbare ruimte in de binnenstad. En te veel als het gaat over de openbare ruimte in de delen buiten de ring, zoals Nieuw-West.

Overal waar te voor staat is niet goed, behalve tevreden. Ik kan mij herinneren dat mijn oma dit gezegde vaak herhaalde. Toen begreep ik werkelijk geen woord van. Inmiddels en zeker nu wij in tijden van contactbeperkingen anders kijken naar de openbare ruimte, kan ik dit gezegde meer op waarde inschatten. Een debat over te veel of te druk laat geen ruimte meer voor nuance en context. De tijd die wij nu doormaken, laat juist zien hoe belangrijk de openbare ruimte is en hoe zeer het aankomt op nuance en context.

Alledaagse openbare ruimte herondekt
Mij valt op hoe zeer wij momenteel het alledaagse van de openbare ruimte waarderen. Even geen openbare ruimte die alleen maar werkt als er een evenement of keiharde muziek is, maar gewoon een openbare ruimte waar men een luchtje schept, op adem komt en het zien en gezien worden is.

Mij valt op dat wij elkaar weer aankijken en zelfs aanspreken. Even geen openbare ruimte waar stress en ik-ik-ik domineert, maar gewoon een openbare ruimte waar wij de tijd nemen om persoonlijke aandacht te geven.

Mij valt op hoe zeer de openbare ruimte nu van iedereen is. Even geen openbare ruimte die gedomineerd wordt door een bepaalde groep, leefstijl of activiteit, maar een openbare ruimte waar het goed met elkaar is.

Wij ontdekken weer het alledaagse, het doodnormale, het basale van de openbare ruimte. Laten wij deze persoonlijke ervaringen tot kern van debat, ontwerp en herinrichting in Nieuw-West maken. Dat hoort bij Nieuw-West en kan de vernieuwing en verdichting verrijken.

Guido Wallagh


Van Eesteren Museum Sloterplas Sloterpark Openbare ruimte Blog

Uitgelicht

Verkoop Tussen Kunst & Vintage. Vrijwilliger Jennifer toont telefoon. Foto: Anna Ietswaart.


van Eesteren Museum