De Stijl

In Weimar, begin jaren ’20, volgt Cornelis Van Eesteren enkele colleges over De Stijl bij Theo van Doesburg. De twee ontwerpers werken samen aan verschillende projecten; het interieur van de universiteitshal, Huis van Zessen en de ontwerpen voor de De Stijl-tentoonstelling. Van Eesteren maakt het ruimtelijk ontwerp en Van Doesburg past het kleurenschema toe.

Door zijn samenwerking met Van Doesburg wordt Van Eesteren opgenomen bij De Stijl. Oorspronkelijk verzorgt J.J.P. Oud de ruimtelijke uitwerking binnen De Stijl. Net als Van Eesteren in Weimar aankomt, raken hij en Van Doesburg gebrouilleerd.

Van Doesburg
Dichter en kunstenaar Van Doesburg is de oprichter van de kunststroming die dichterbij een ‘universele waarheid’ wil komen door abstracte beelden op te bouwen uit vlakken en lijnen in primaire kleuren. Andere Stijl-leden waren onder anderen Piet Mondriaan, Gerrit Rietveld en de architecten J.J.P. Oud en Jan Wils. Ondanks alle verschillen, waren de leden van De Stijl het erover eens dat de kunst niet alleen een esthetische, maar ook een sociale functie had.

Universele waarheid
Scheppingswetten berusten op vaste principes, net zoals er economische, wiskundige en natuurkundige wetten zijn. Die doorgronden en toepassen is de taak van de moderne stedenbouwkundige en leidt tot leefbare woningen en wijken, schreven Van Eesteren en Van Doesburg in Vers une Construction Collective, het vijfde manifest van De Stijl uit 1924. Hierin herkennen we al het principe van ontwerpen op basis van een objectieve standaard die de basis zou vormen voor de Functionele stad.

De Stijl – 100 jaar inspiratie
De invloed van De Stijl op architecten en ontwerpers was groot. Hoe groot deze invloed was, valt aan de hand van concrete voorbeelden te lezen en zien in het boek De Stijl – 100 jaar inspiratie (Anton Anthonissen & Evert van Straaten; 2016). Hun overzicht van gebouwen die verwant zijn met het ontwerp van Van Doesburg en Van Eesteren eindigt met de hedendaagse ‘pixelarchitectuur’. Het zijn gebouwen die kunnen worden gezien als een ‘wolk van pixels’, zoals kleine bouwelementen in het digitale tijdperk heten. Lees hier meer, in een recensie van het boek door Bernard Hulsman in het NRC. In 2017 viert Nederland met allerlei activiteiten het jubileum van De Stijl, dat in 1917 werd opgericht.

Cornelis van Eesteren en Theo van Doesburg in het atelier aan de Rue du Moulin Vert in Parijs; 1923. C. van Eesteren Th. van Doesburg, 1923 Model Maison d’artiste_ Hotel Particulier, 1923, & Counter-construction, 1924, Theo van Doesburg and Cornelis van Eesteren. Ontwerp Rokin; 1924. Collectie EFL Stichting.