Cornelis van Eesteren en de Metropoolregio Amsterdam

Hoe Amsterdam goed ruimtelijk en programmatisch in het omliggende landschap in te passen? Daarop studeerde Cornelis van Eesteren met zijn collega’s bij de afdeling Stadsontwikkeling der Dienst Publieke Werken. Onder leiding van directeur W.A. de Graaf werd begin jaren dertig van de vorige eeuw gewerkt aan het ‘Schema-plan Groot-Amsterdam’, het latere Algemeen Uitbreidingsplan. In januari 1930 gaf de Graaf in de gemeenteraad meerdere lezingen over de toekomstige ontwikkeling van Amsterdam. Daarin stelde hij duidelijk dat het ontwikkelingsplan voor de uitbreiding van de stad gebaseerd zou worden op de hoofdverkeerswegen te land, te water en de spoorwegen. De uitbreiding van Amsterdam werd vanuit een regionaal gezichtspunt benaderd.

Daartoe was gedegen kennis van de regio cruciaal. Op de kamer van de Graaf hing een enorme kaart van de regio. Die kaart is onlangs via landschapsarchitect Rob van Leeuwen bij het Van Eesteren Museum terecht gekomen. Die kaart droeg bij aan het beeld dat van Eesteren bezat van de regio, dat hem ook na de oorlog van pas kwam, toen hij werkte aan de Zuiderzeepolders en Lelystad.

Deze kaart vormt samen met de tentoonstelling Zeitgeist Bauhaus de aanleiding eens stil te staan bij regionale planning. De ideeën over de moderne stedenbouw in het Duitsland van het Interbellum vormde namelijk een inspiratiebron voor Van Eesteren en zijn collega’s.

Na de officiële overdracht van de kaart door Rob van Leeuwen aan het Van Eesteren Museum, spreken Vincent van Rossum (onder voorbehoud) en Zef Hemel over de Metropoolregio Amsterdam.

Datum: donderdag 26 september
Aanvang: 20.00 uur
Eindtijd: 22.00 uur
Locatie: Van Eesteren Museum, Noordzijde 31, Amsterdam.
Toegang: Gratis met ticket

Reserveer tickets

CV Zef Hemel
Zef Hemel (1957) is een visionaire planner. In het verleden was hij hoofdredacteur van ‘Stedebouw & Ruimtelijke Ordening’, het professionele tijdschrift voor stedenbouwkundigen en ontwerpers van het Nederlands Instituut voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in Den Haag. In 2011 organiseerde hij, als lid van de denktank van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, het symposium ‘Creatieve steden’ in Amsterdam. Van 2001 tot 2004 was Hemel directeur van de Rotterdamse Academie van Bouwkunst en Stedenbouw. In 2004 verhuisde hij naar Amsterdam, waar hij lid werd van het bestuur van de afdeling Stedenbouw van de stad. Daar organiseerde hij ‘Vrijstaat Amsterdam’ in 2009, wat het begin was van een ander soort planning: opener, democratischer, verantwoordelijker en duurzamer. Sinds 2012 is hij hoogleraar stads- en ruimtelijke ordening aan de Universiteit van Amsterdam (de Wibaut-leerstoel), in combinatie met planningsactiviteiten voor de Amsterdam Economic Board. ‘Volksvlijt 2056’ was een vervolg op Vrijstaat Amsterdam een tentoonstelling over de toekomstige economie in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam, waar hij duizenden burgers probeerde te betrekken door hen ‘hun eigen toekomst’ te laten dromen. In zijn nieuwste project, het maken van een visie op de toekomst van de binnenstad van Amsterdam op verzoek van burgemeester Femke Halsema, betrok Hemel opnieuw vele Amsterdammers. Ditmaal ging hij met iedereen in gesprek in De Oude Kerk.

Hemel studeerde menselijke geografie aan de Rijksuniversiteit Groningen en promoveerde in de kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam op een studie die gepubliceerd werd in de reeks Cornelis van Eesteren Architect Urbanist die in de jaren negentig verscheen bij NAi Uitgevers . Hij schreef Deel IV: “ Het landschap van de IJsselmeerpolders. Planning, inrichting en vormgeving. Voor zijn proefschrift ontving hij de Prof. Ter Veen Award 1994.

CV Rob van Leeuwen
Na zijn opleiding aan de Landbouwhogeschool in Wageningen (nu Wageningen University & Research Centre) werkte hij als onderzoeker voor het Rijksinstituut voor Onderzoek in de Bos- en Landschapsbouwkunde De Dorschkamp (nu Alterra), als landschapsarchitect/stedebouwkundige voor de gemeente Amsterdam en als landschapsarchitect voor het Rotterdamse bureau RBOI (nu Rho). Nu is hij op zichzelf.

Zijn ervaring omvat zowel het gebied van de landschapsarchitectuur als de stedenbouwkunde, op alle niveaus: structuurvisies zowel als inrichtingsplannen, masterplannen zowel als beeldkwaliteitsplannen, analytisch zowel als ontwerpend.  Zijn focus ligt de laatste jaren op de nieuwe strategische opgaven: ruimtelijk kwaliteitsbeleid en uitnodigingsplanologie.Rob van Leeuwen is lid van de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling van de Provincie Noord-Holland, lid van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur voor de gemeente Amsterdam en lid van het Kwaliteitsteam Buitengebied van de gemeente Schouwen-Duiveland. Daarnaast is hij gastdocent aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam en zelfstandig publicist. Ook is hij bestuurslid van Mooi Noord-Holland en vanuit die hoedanigheid voorzitter van de jury Arie Keppler Prijs. Een prijs die in 2018 in de categorie Place Making toeviel aan het Van Eesteren Paviljoen. Rob is in het bezit van een vaarbewijs voor schepen tot 40 meter, is vogelkenner, tekenaar en reiziger.

CV Vincent van Rossem 
is een Nederlands architectuurhistoricus, presentator en emeritus hoogleraar. Hij is gespecialiseerd in de geschiedenis van de architectuur vanaf de 19e eeuw, in het bijzonder van die van de stad Amsterdam. Van Rossem was sinds 1997 als architectuurhistoricus werkzaam bij het Bureau Monumenten & Archeologie. Hij promoveerde in 1991 cum laude aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Het Algemeen uitbreidingsplan van Amsterdam. Geschiedenis en ontwerp. Per 1 mei 2009 werd Van Rossem aan dezelfde universiteit benoemd tot onbezoldigd gewoon hoogleraar Monumenten en stedenbouwkundige vraagstukken van de periode sinds de 19e eeuw, in het bijzonder in de stad Amsterdam, aan de Faculteit der Geesteswetenschappen. Zijn openbare les hield hij op 26 februari 2010. Prof. dr. V.T. van Rossem ging op 14 mei 2015 met emeritaat.

Vanaf 6 februari 2015 is hij samen met zijn broer Maarten, historicus, en zus Mary, bijgenaamd Sis, kunsthistorica, te zien in het programma Hier zijn de Van Rossems van de NTR op NPO 2. Het is een programma waar zij met hun drieën een bezoek brengen aan steden in Nederland, België en Duitsland en daar vertellen over objecten in die steden.


Uitgelicht

Vaartocht Van Eesteren Museum door Amsterdam Nieuw-West. Foto: Marjori Hong (www.gefladder.nl).


van Eesteren Museum