Sloterplas

De Sloterplas ligt in het midden van de Westelijke Tuinsteden in Amsterdam. De plas werd gegraven tussen 1948 en 1956 en is circa 30 meter diep.


Ontstaan

Als onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan (A.U.P.) van 1935 werd de lager gelegen Sloterdijkermeerpolder, in het midden van het landelijke gebied van de voormalige gemeente Sloten, bestemd voor zandwinning ten behoeve van ophoging van het omliggende gebied voor de nieuw te bouwen tuinsteden Slotermeer, Geuzenveld, Slotervaart, Overtoomse Veld en Osdorp. Tevens kon hiermee te midden van de nieuwe wijken een groot park en recreatiegebied worden gerealiseerd: het Sloterpark. De vruchtbare bovenlaag van veen en klei werd gebruikt voor ophoging van het Sloterpark rond de plas.

Ligging
De Sloterplas ligt op polderpeil (NAP -2.10) en is via verschillende sluizen met de stadsgrachten en met de Ringvaart van de Haarlemmermeer verbonden. Via de Burgemeester Cramergracht en de schutsluis aldaar (Burgemeester Cramergrachtsluis) met het stadspeil (NAP -0.40) van de Burgemeester van Tienhovengracht en de Erasmusgracht. Via de Slotervaart is er een verbinding naar de Westlandgrachtsluis, die de peilscheiding vormt met het stadspeil van de Westlandgracht (NAP -0.40). Bij het dorp Sloten de Akersluis, die de peilscheiding vormt tussen de Slotervaart en het boezempeil van de Ringvaart van de Haarlemmermeer (NAP -0.60). Het Akergemaal (bij Sloten) zorgt, samen met de Molen van Sloten, voor de bemaling van de wateren van de Sloterpolder, inclusief de Sloterplas.

Sloterparkbad en Watersport
De Sloterplas wordt gebruikt voor zeil-, kano-, hengel- en duiksport. In 1957 werd aan de noordkant van de plas het Sloterparkbad geopend, in 1973 verrees hier een overdekt zwembad, dat in 2001 werd vervangen door een nieuw gebouw voor de (wedstrijd)-zwemsport. Aan de noordwestkant van de plas ligt een recreatiestrandje met zwemgelegenheid. Zowel aan de noordwestkant als aan de zuidoostkant ligt een haventje voor zeil- en motorboten. In juni 2006 werd in en om de plas voor het eerst een triatlon gehouden.

Stadsdelen
Bij de instelling van de Amsterdamse stadsdelen in 1990 werd de Sloterplas verdeeld over de drie aanliggende stadsdelen Geuzenveld-Slotermeer, Slotervaart en Osdorp. Sinds 1 mei 2010 ligt de plas in één stadsdeel: Amsterdam Nieuw-West.

Tekst: Erik Swierstra
; september 2015.

Cornelis van Eesteren en collega's voor maquette van het Sloterparkbad. Bron: Dienst der Publieke Werken. Zomerse drukte op het Sloterparkbad aan de Sloterplas, omstreeks 1965. Op de achtergrond de flats aan de Noordzijde van de Sloterplas, naar ontwerp van Piet Zanstra. Foto: Dienst der Publieke Werken.
Eerste Plan voor de Tuinstad Slotermeer en de Sloterplas; 1939. Na de Tweede Wereldoorlog werd in 1952 een gewijzigd plan gemaakt. Kaart: Dienst der Publieke Werken.

Eerste Plan voor de Tuinstad Slotermeer en de Sloterplas; 1939. Na de Tweede Wereldoorlog werd in 1952 een gewijzigd plan gemaakt. Kaart: Dienst der Publieke Werken.