Fietsstad Amsterdam

In het Stadsarchief van Amsterdam is momenteel een tentoonstelling te zien met als onderwerp Fietsstad Amsterdam of hoe Amsterdam de fietshoofdstad van de wereld werdDat is natuurlijk niet van de ene op de andere dag bereikt.

Cornelis van Eesteren heeft met zijn Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) de basis gelegd voor het beleid dat zo’n 40 jaar geleden ontstond, toen bleek dat de fiets een goed alternatief was voor de met auto’s dichtslibbende stad.

De fiets werd gebruikt als een stedenbouwkundige maat, waarbij de nieuwe wijken in Nieuw-West werden gepland op zo’n dertig minuten fietsen van het centrum. Auto’s kregen zeker een plek binnen het AUP, maar naast de autowegen kwamen er in Nieuw-West brede, vrijliggende fietspaden.

Witte fietsenplan en Provo’s 

In de jaren 60 bedachten de Provo’s het Witte Fietsenplan: de fiets als het basisvervoermiddel in de stad. Op 28 juli 1965 introduceerden Luud Schimmelpenninck (de bedenker), Roel van Duijn, Robert Jasper Grootveld, Thom Jaspers en anderen bij Het Lieverdje op het Spui het Witte Fietsenplan. Het idee: witgeschilderde fietsen moesten de auto’s in de stad gaan vervangen. De fietsen hadden geen slot en mochten door passanten vrij worden gebruikt op voorwaarde dat de fiets weer werd teruggeplaatst.

Het plan mislukte, maar de herwaardering voor de fiets was geboren. Een andere factor die van grote invloed is geweest, is het idee van de compacte stad waarin alle belangrijke gebouwen en plekken met de fiets te bereiken zijn.

Mensen als wethouder Jan Schaefer, met zijn ‘bouwen voor de buurt’ waarin de menselijke maat moest terugkeren of zelfs de norm moest worden, hebben in deze ontwikkeling ook een belangrijke rol gespeeld.

De Fietsersbond

Dankzij wethouder Michael van der Vlis werden de ideeën van de fietsersbond omgezet in beleid en speelden zij een rol bij het herontwerpen van het stedelijke stratenpatroon. Ideeën die ook bij de ontwikkeling van nieuwe toekomstige wijken, zoals de Havenstad, van steeds grotere invloed zijn. In die wijken moeten autoluwe straten de norm zijn, en moeten de fiets en het openbaar vervoer een belangrijke rol gaan spelen.

Uitdagingen

Met de komst van scooters, bakfietsen, elektrische fietsen en ligfietsen is het inmiddels behoorlijk druk geworden op het fietspad. De grote uitdaging is het veilig maken van de fietspaden voor alle weggebruikers, met extra aandacht voor kinderen en ouderen. In Nieuw-West ligt er al een uitgebreid netwerk van vrijliggende fietspaden en zijn er straten waar de auto te gast is of zelfs verboden.

Bedenk dat er elke dag twee miljoen fietskilometers in Amsterdam worden afgelegd; dat is 50 keer de aarde rond. Dat is wel iets om trots op te zijn!

Tekst: John Fitzgerald Hagen

 

Het Van Eesteren Museum organiseert regelmatig fietstochten door delen van Nieuw-West. Zoals langs monumentale wandkunst, langs heilige huisjes of rondom de Sloterplas. Houd onze agenda in de gaten om te zien wanneer de eerstvolgende fietstocht plaatsvindt.


Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Facebook

Uitgelicht

Presentatie Coalitie-akkoord Winnaar Yücel


van Eesteren Museum