Stadsvergroening: de Rooftop revolutie

In het fraaie gebouw van het Tropeninstituut te Amsterdam vond op 22 juni j.l. het Rooftop-symposium plaats, als onderdeel van We Make the City. De mooie tuinsteden waar bewoners kunnen genieten van groene stroken zouden wel eens te maken kunnen krijgen met een enorme bouwverdichting en vermindering van de groene omgeving, terwijl Amsterdam en andere steden juist wel wat vergroening kunnen gebruiken. Een bont gezelschap van architecten, ontwerpers, stadsboeren, imkers, projectontwikkelaars en hotels kwamen bijeen om zich te laten inspireren door de nieuwste initiatieven op het gebied van het vergroenen van daken.

Waarom vergroening?
Het toepassen van meer groen betekent een betere warmteregulatie, een toename van zuivere lucht en een reductie van elektriciteitsverbruik. Daarnaast liggen er mogelijkheden voor recreatie en benutting van de schaarse ruimte in de stad. De leefbaarheid van de stad kan verbeterd worden door het scheppen van groene gevels en daken.

Dit zou gecombineerd moeten worden, met een gelijktijdige stimulans van milieuvriendelijke mobiliteit door aanleg en onderhoud van goede fietsverbindingen en toepassing van een fijnmazig openbaar vervoersnet.  Er ligt al een prachtige infrastructuur in de vorm van metro- en treinstations en die kunnen uitgebreid worden.  De afstanden zijn klein en dus kan er met lightrail veel bereikt worden.

Rooftop Revolution
Slechts een klein percentage van de daken wordt nu gebruikt. De mogelijkheden zijn legio. Er kunnen speeltuinen, parken of daktuinen aangelegd worden. Daarnaast hoeven tuinen niet alleen gebruik te worden voor recreatie, maar ook voor productie. Denk hierbij aan het kweken van kruiden of gewassen en het neerzetten van bijenkasten. Misschien zorgt het wel voor het nieuwe woord van 2018. Nieuwe termen als dakboswachter, dakboer of dakspeeltuinbeheerder zullen zich een plaatsje verwerven in de Dikke van Dale.

Dakscans
Roofs onderzoekt door middel van dakscans of een dak geschikt is voor het aanleggen van tuinen.  Hierbij wordt gekeken naar belangrijke voorwaarden als de dakconstructie en de constructie van desbetreffende gebouw.  Zo kan bepaald worden of een dak sterk genoeg is. Onlangs heeft Roofs samen met reisorganisatie booking.com 450 hotels in Amsterdam gescand en bekeken wat de mogelijkheden zijn voor de daken van deze gebouwen.

Een belangrijke andere voorwaarde is een aanpassing van wet en regelgeving om het aantrekkelijk te maken om over te gaan naar een groen dak of gevel. Met het opwarmen van de aarde en de onstuimige buien en stormen die voor enorme wateroverlast zorgen, kunnen gemeentelijke overheden verleid worden te investeren. Een vermindering van wateroverlast levert kostenbesparingen op. Dit is ook aantrekkelijk voor verzekeringsmaatschappijen, omdat ze hiermee hun risico’s kunnen verkleinen. Het is belangrijk om met alle instanties te kijken naar de mogelijkheden, belangen en financiering van de vergroeningsprojecten.

Rooftopflops en winnaars.
Tijdens het symposium was er ruimte voor een heuse wedstrijd.  Bestaande gebouwen met een groen dak werden doorgelicht en beoordeeld. De belangrijkste reden voor de flops, aldus de jury, was dat de daken niet goed onderhouden werden. Het groen was verdord, werd niet onderhouden en was visueel niet aantrekkelijk.

De winnaar van Rooftop 2018 stak met kop en schouders uit boven de concurrenten. De trotse fundraiser van het Erasmusziekenhuis te Rotterdam kreeg de award uitgereikt vanwege de aanleg van een daktuin op de nieuwbouw van het ziekenhuis. In de daktuin kunnen patiënten, medisch en ondersteunend personeel en bezoekers in een aangename, groene omgeving vertoeven.

De aanname van het ziekenhuis is dat patiënten baat hebben bij een groene omgeving die een positief effect op het herstelproces van hen heeft. Er loopt een wetenschappelijk onderzoek om aan te kunnen tonen, dat patiënten hierdoor korter hoeven te verblijven in het ziekenhuis. De hele maatschappij heeft daar baat bij, want we kunnen op deze manier de kosten van de gezondheidszorg beter beheersen.

In een dichtbevolkt land als Nederland zijn wij genoodzaakt om goed na te denken over het gebruik van de openbare ruimte en steden een nieuwe impuls te geven. Cornelis van Eesteren deed dit al toen hij de Amsterdamse Tuinsteden ontwikkelde. Het is nu aan ons de taak de stad groen te houden.

Meer weten:
Roef Amsterdam
AT5: Binnenkort ook duinen, strand en zoutwaterbad op uw dak?
Rooftop Revolution

Tekst: John Fitzgerald Hagen


Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Facebook

Uitgelicht

Presentatie Coalitie-akkoord


van Eesteren Museum